Get Adobe Flash player

Miejscowości

Miejscowości należące do parafii:

Górsk

Czarne Błoto (część)

Rozgarty(część)

Stary Toruń (część)

Górsk

        Jest to wieś położona około 13 kilometrów od Torunia w gminie Zławieś Wielka  w powiecie toruńskim (województwo kujawsko - pomorskie). Miejscowość ta rozciąga się na długości blisko 5 km wzdłuż trasy nr 80 (Szczecin-Bydgoszcz-Toruń-Warszawa). Górsk jest położony w części doliny Wisły, która przylega do jej prawego brzegu (jest to płaska zatorfiona równina). Zamieszkuje go 1940 mieszkańców, najwięcej mieszkańców w gminie Zławieś Wielka. W miejscowości funkcjonuje restauracja "Leśniczanka" (na 80 miejsc). Miejscowość ta należy do najstarszych ośrodków wiejskich na ziemi chełmińskiej. Na terenie wsi znajduje się wiele zabytków: zbór protestancki (obecnie kościół rzymsko - katolicki) z 1612, 1661-1687r., a w nim liczne zabytki Kościół w Górsku karczma "Rossa" i plebania z 1831r., niemieckie pomniki nagrobne z XIX/XX wieku, fragment krzyża z kutego żelaza z XVII/XVIII wieku, dąb datowany na XIV wiek i zrujnowany budynek byłej szkoły z 1867r.

     W średniowieczu Górsk był wsią czynszową Zakonu Krzyżackiego. W tym czasie wieś należała pod względem administracyjnym do komturstwa toruńskiego. Została lokowana na prawie niemieckim przez Wielkiego Mistrza krzyżackiego - Henryka Dusemera w 1346 r. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z przywileju chełmińskiego Krzyżaków dla Torunia z 1233 r. W przywileju podano nazwę jednej z wysp (kęp) wiślanych "insula Gorsk" - Insula Gorzk. Do 1454r. miejscowość była w rękach Krzyżaków. Dopiero król Kazimierz Jagiellończyk w 1457 r. nadał wieś Toruniowi. Król Zygmunt Stary potwierdził to nadanie dopiero w 1515 r. . Od 1454 do 1793 r. Górsk znajdował się    w granicach I Rzeczpospolitej. Potem wszedł w skład państwa pruskiego (do 1920 r.). Od XVII do końca XIX wieku miejscowość była stolicą "niziny nadwiślańskiej"   (od Czarnowa do Starego Torunia). Pod względem kościelnym wieś należała   w średniowieczu do parafii w Starym Toruniu. Gdy w XVI wieku kościół w Starym Toruniu uległ dewastacji Górsk przyłączono do parafii św. Jana w Toruniu. Przypuszczalnie nazwę miejscowości można wywieść od istniejącego do dzisiaj grodziska, na którym obecnie znajduje się kościół, panującego nad nizinną okolicą - "górny gród". Początki szkolnictwa sięgaja około 1600/1601 roku (według publikacji niemieckich pierwszą szkołę wybudowano w 1672 roku). W ciągu wieków używano zlatynizowanej lub zniemczonej nazwy polskiej Górska: Gorzk (1346), Gorske (1414), Gorzke (1454), Gursko (1457), Gursk (1596), Gurske (1605, do 1920, 1939-1945) oraz Gursk lub Górsk . Z miejscowością związanych jest kilku znanych ludzi: Ernst Lambeck, ks. Jerzy Popiełuszko, Jan Michał Hube.

Czarne Błoto

        Jest to wieś w gminie Zławieś Wielka. Zamieszkuje ją 655 mieszkańców.  W miejscowości funkcjonuje zakład produkcyjny: "Komplex" - produkcja okien i drzwi. We wsi nie brakuje pomników przyrody: wiąz z połowy XVII wieku i dąb z początku XIX wieku. Zachowało się kilka zabytków: nieczynny i zrujnowany niemiecki cmentarz z I połowy XX wieku oraz budynek szkoły. Pierwszą szkołę wzniesiono w 1769 roku. Nazwa Czarne Błoto została wzmiankowana po raz pierwszy w 1342r. jako niemieckie Schwarzbruch

 

Rozgarty

       Jest to wieś w gminie Zławieś Wieka. Mieszka w niej 1106 mieszkańców. Na terenie miejscowości znajduje się budynek szkoły z 1885 r.. Rozgarty zostały założone w 1727 roku. Obecnie we wsi budowane jest osiedle mieszkaniowe pod patronatem Towarzystwa Budowy Tanich Domów.

 

Stary Toruń

        Jest to wieś w gminie Zławieś Wielka zamieszkuje ją 719 mieszkańców. Stary Toruń jest jedną z najstarszych miejscowości w Ziemi Chełmińskiej. Po raz pierwszy została wzmiankowana w 1222 r. jako Tarnowo. W 1231r. osiedlili się tutaj Krzyżacy. Wybudowali nieistniejące obecnie: kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela   i zamek. Kościół ten został uposażony w 1346 r. wsią Górsk przez Henryka Dusemera - Wielkiego Mistrza Krzyżackiego. Od 1514r. miejscowość znalazła się w rękach Torunia. W 1574 r. władze Torunia sprowadziły nowych osadników - "olendrów"     z Niderlandów i krajów niemieckich. Osadnicy ci rozpoczęli budowę wałów i rowów melioracyjnych na terenie "niziny nadwiślańskiej". Niemiecka nazwa tej miejscowości brzmi Altthorn. W roku 1937 w Starym Toruniu Aleksander Ford (reżyser m.in. filmu "Krzyżacy") realizował film pt. "Ludzie Wisły". Film opowiadający o trudach życia ludzi utrzymujących się z rzeki - o flisakach.

za stroną www.zsgorsk.nazwa.pl z 31.12.2012.